රෝහණ ජාතකය

රෝහණ ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජු යටතේ, මහාජන හදවත් දිනාගත් පණ්ඩිත රජෙකු විය. එතුමා ධර්මය රජ කරන, සාධාරණය රජයන පාලනයක් ගෙන ගිය බැවින්, රට වැස්සෝ සතුටින්, සුවසේ වාසය කළහ. එහෙත්, රජුට එකම ගැටලුවක් විය. ඒ, රජුගේ දරුවන් නොමැතිකමයි. රජ මාලිගය ළමයින්ගේ සිනහවෙන්, කලබලයෙන් පිරී නොතිබීම රජුට මහත් දුකක් විය. දින සති ගත වෙද්දී, රජුගේ සිතේ ඒ දුක තවත් තීව්‍ර විය.

දිනක්, රජු සිය අමාත්‍යවරුන් හා සභිකයන් කැඳවා, සිය සිත් තුළ ඇති දුක ප්‍රකාශ කළේය. "මගේ දරුවන් නැතිකම මට මහත් පීඩාවකි. මාගේ රාජ්‍යය, මාගේ අනාගතය ගැන මට කණගාටු වෙමි. මේ දුකෙන් මිදීමට මා කුමක් කළ යුතුද?"

එහි සිටි එක් මහලු, ප්‍රඥාවන්ත අමාත්‍යවරයෙක් ඉදිරියට පැමිණ, රජුට මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, ඔබතුමාට දරුවන් නොලැබීමට හේතුව මේ ජීවිතයේ සිදු වූ වැරැද්දක් නොවේ. එය පෙර භවයක ඔබ කළ පාපකර්මයකි. එහෙත්, බිය නොවන්න. ධර්මයෙහි අනුහසින්, යහපත් කර්මයන් සිදු කිරීමෙන්, ඔබතුමාට දරුවන් ලැබිය හැකිය. ඔබතුමාට අතිශයින්ම ගුණවත්වූ, ධර්මිෂ්ඨ දරුවෙකු ලැබෙනු ඇත. ඒ දරුවා ඔබතුමාගේ කීර්තිය, මහිමය තවදුරටත් ඔසවා තබනු ඇත."

අමාත්‍යවරයා තවදුරටත් පැවසුවේ, "රජතුමනි, ඔබතුමාට ලැබෙන දරුවා 'රෝහණ කුමරු' ලෙස නම් කරනු ඇත. ඔහු උපදින විට, අතිශයින්ම රූමත්, ධර්මිෂ්ඨ, ප්‍රඥාවන්ත, ශක්තිමත් තරුණයෙකු වනු ඇත. ඔහු ඔබතුමාගේ රාජ්‍යයේ ආලෝකය වනු ඇත."

අමාත්‍යවරයාගේ වදන් ඇසූ රජුගේ සිතට මහත් සැනසීමක් ලැබිණි. එතැන් පටන්, රජු ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නට, දාන, ශීල, භාවනා ආදියෙන් පින්කම් කරන්නට විය. රජුගේ භාර්යාව වන රජිනද ධර්මිෂ්ඨ චරිතයක් වූ අතර, ඇයද පින්කම්වල යෙදෙමින්, ධර්මයෙහි හැසිරෙමින් සිටියාය.

කාලය ගත වෙද්දී, රජිනගේ කුස පිළිසිඳිණි. රජු හා රජින මහත් සතුටට පත් වූහ. රජ මාලිගය පුරා සතුටු ඝෝෂාවක් පැතිර ගියේය. රජිනගේ ගැබ් தரிශනය ඉතාමත් ශුභදායක විය. ඇය නිරතුරුවම මනා සිහි නුවණින්, ධර්මිෂ්ඨ සිතිවිලිවලින් යුතුව සිටියාය.

දරු ප්‍රසූතිය දවසේ, රජ මාලිගය අතිශයින්ම සුවඳවත් විය. අහසින් මල් වැස්සක් වැටුණාක් මෙන්, සියලු දිශාවන්හි මහා ආලෝකයක් පැතිර ගියේය. එවන් ශුභ මොහොතක, රෝහණ කුමරු උපත ලැබීය. ඔහු උපදින විටත්, අතිශයින්ම රූමත්, ශක්තිමත්, සිඟිති දරුවෙකු විය. ඔහුගේ ඇස්, පියන් දෙකම සිනහවෙන් දිලිසෙමින් තිබුණි.

රජු හා රජින සිය පුතු දැක මහත් සතුටට පත් වූහ. අමාත්‍යවරුන්, සේනාව, රට වැස්සෝ ද, රෝහණ කුමරුගේ උපත සැමරූහ. රජු සිය පුතුට 'රෝහණ' යන නම තැබුවේය. එය අමාත්‍යවරයා පැවසූ පරිද්දෙන්ම විය.

රෝහණ කුමරු වැඩෙත්ම, ඔහුගේ ගුණවත්වීම, ප්‍රඥාව, ශක්තිය, ධර්මිෂ්ඨකම ගැන මුළු රටම කතා කළේය. ඔහු කුඩා කල සිටම ඉතාමත් ඉගෙනුම් ෑමි, සෙල්ලම් කරනවාට වඩා, පොත්පත් කියවීමට, ධර්ම කාරණා ගැන ඇසීමට, දැන ගැනීමට ෑමි. ඔහු සිය ගුරුවරුන්ට ගරු කළ අතර, ඔවුන්ගෙන් අතිශයින්ම ඉගෙන ගත්තේය.

රෝහණ කුමරුට විසි විය සම්පූර්ණ වන විට, ඔහු අතිශයින්ම ධර්මිෂ්ඨ, ශක්තිමත්, ඥානවන්ත තරුණයෙකු බවට පත්ව සිටියේය. ඔහුගේ රූ සපුව, ශක්තිය, ධර්මිෂ්ඨකම, ප්‍රඥාව ගැන මුළු ලෝකයම දැන සිටියේය. ඔහු අශ්වයන් පිට නැගීම, දුනු විදීම, කඩු සටන් ආදියෙහි අතිශයින්ම දක්ෂ විය. එසේම, රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ න්‍යාය, ධර්මය, නීතිය ආදියෙහි ද ඔහු අතිශයින්ම ප්‍රවීණයෙක් විය.

බ්‍රහ්මදත්ත රජු, සිය පුතුගේ ගුණවත්වීම ගැන මහත් සතුටට පත් විය. ඔහු රෝහණ කුමරුට රාජ්‍ය පාලනයෙහි අණසක පැවරීමට තීරණය කළේය. දිනක්, රජු සිය සභිකයන් කැඳවා මෙසේ පැවසීය: "මගේ පුත් රෝහණ, දැන් රාජ්‍ය පාලනය භාර ගැනීමට සූදානම්ය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ, ප්‍රඥාවන්ත, ශක්තිමත් තරුණයෙක්. ඔහු මාගේ රාජ්‍යය අතිශයින්ම යහපත් අතට මෙහෙයවනු ඇත. එබැවින්, මම රෝහණ කුමරුට රාජ්‍යයේ අණසක පවරමි."

රජුගේ තීරණය අසා, සියලු දෙනා මහත් සතුටට පත් වූහ. රෝහණ කුමරුට රාජාභිෂේකය සිදු කෙරිණි. ඔහු 'රෝහණ රජු' ලෙස අභිෂේක ලැබීය. රෝහණ රජු, සිය පියාගේ පාලනයටත් වඩා ධර්මිෂ්ඨ, සාධාරණ, ප්‍රඥාවන්ත පාලනයක් ගෙන ගියේය. ඔහු රට වැසියන්ගේ සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් නිරතුරුවම කටයුතු කළේය.

රෝහණ රජුගේ පාලනය යටතේ, බරණැස් නුවර අතිශයින්ම සමෘද්ධිමත් විය. වැසි බහුල විය, භෝග සරුසාර විය, සත්වයන් සුවසේ වාසය කළහ. කිසිවෙකුටත් දුකක්, කරදරයක් නොවීය. රජු සිය පුරවැසියන්ගේ දුක් ගැනවිලි අසා, ඒවා විසඳීමට කටයුතු කළේය. ඔහු නිතරම ධර්මයෙහි හැසිරුණු අතර, සියලු දෙනාටම ආදර්ශයක් විය.

දිනක්, රෝහණ රජු සිය රාජ සභාවේ සිටියදී, එක් සොරෙක් රජුගේ රාජකීය මුද්දක් සොරකම් කළේය. සොර මුද්ද රැගෙන පලා ගියේය. රජුට එය දැනගන්නට ලැබුණු විට, ඔහු කිසිම කෝපයක්, කලබලයක් නොපෙන්වා, මෙසේ පැවසීය: "යමෙකුට මාගේ මුද්ද අවශ්‍ය නම්, ඔහු මා වෙත පැමිණ එය ඉල්ලා සිටිය යුතුය. සොරකම් කිරීම ධර්මය නොවේ."

රජුගේ මෙම ධර්මිෂ්ඨ, ඉවසිලිමත් හැසිරීම ගැන සිතූ සොර, මහත් ලැජ්ජාවට පත් විය. ඔහු රජු වෙත ගොස්, සිය වැරැද්දට සමාව ඉල්ලා, මුද්ද නැවත රජුට භාර දුන්නේය. රජු ඔහුට සමාව දී, ඔහුට යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට උදව් කළේය.

රෝහණ රජු සිය ජීවිත කාලය පුරාවටම ධර්මයෙහි හැසිරුණු අතර, අතිශයින්ම යහපත් පාලනයක් ගෙන ගියේය. ඔහු සිය රාජ්‍යයෙහි සාමය, සතුට, සමෘද්ධිය රජයන ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහුගේ කීර්තිය, මහිමය ඈත ඈත රටවල් දක්වාම පැතිර ගියේය.

අවසානයේ, රෝහණ රජු සිය ධර්මිෂ්ඨ ජීවිතය අවසන් කර, බුදු සසුනෙහි පැවිදි වී, රහත් බවට පත් විය. ඔහු සිය ජීවිත කාලය පුරාවටම, බෝධිසත්ව ගුණයෙන් යුතුව, ධර්මයෙහි හැසිරුණු අතර, අතිශයින්ම යහපත් ආදර්ශයක් සැමට ලබා දුන්නේය.

කතන්දරයේ කථාව

මෙම ජාතකයෙහි, රෝහණ රජු වන්නේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ය. ඔහුගේ පියා වූ බ්‍රහ්මදත්ත රජු, පෙර භවයක රජුගේ පියා වූ රජු ය. රජුට දරුවන් නොලැබීමට හේතු වූයේ, පෙර භවයක රජු කළ පාප කර්මයකි. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිය ධර්මිෂ්ඨකම, ප්‍රඥාව, ඉවසිලිවන්තකම, සාධාරණත්වය ආදියෙන්, අතිශයින්ම යහපත් පාලනයක් ගෙන ගිය අතර, සියලු සත්වයන්ට ආදර්ශයක් වූහ.

කති මාරු

අසංයුක්ත ධර්මය: යහපත් කර්මයන්, ධර්මයෙහි හැසිරීම, ඉවසිලිවන්තකම, සාධාරණත්වය, ප්‍රඥාව, ආදී ගුණධර්මයන්, ජීවිතයේ අතිශයින්ම වැදගත් ය. ඒවා අපගේ ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමට, සතුටු සාමීචියෙන් ජීවත් වීමට, මෙන්ම, අනාගතය සුභදායක කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ.

බාරමි

දාන පාරමිතාව: රජු සිය දරුවන් වෙනුවෙන් කළ පින්කම්, හා රෝහණ රජු සිය පුරවැසියන් වෙනුවෙන් කළ ධර්මානුශාසනා, දාන පාරමිතාවට උදාහරණ වේ.

ශීල පාරමිතාව: රෝහණ රජු සිය ජීවිත කාලය පුරාවටම ධර්මයෙහි හැසිරීම, නීති රීති පිළිපැදීම, අතිශයින්ම යහපත් හැසිරීම, ශීල පාරමිතාවට උදාහරණ වේ.

ඛන්ති පාරමිතාව: සොර මුද්ද සොරකම් කළ විට, රජු කෝප නොවී, ඉවසිලිවන්තව හැසිරීම, ඛන්ති පාරමිතාවට උදාහරණ වේ.

අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව: රෝහණ රජු, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන යාමට, සිය පුරවැසියන්ගේ සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීමට අධිෂ්ඨාන කර ගැනීම, අධිෂ්ඨාන පාරමිතාවට උදාහරණ වේ.